Een kop koffie met impact: de volgende stap naar een leefbaar inkomen voor koffieboeren
Een koffiemoment op kantoor lijkt misschien klein, maar achter iedere kop koffie zit een wereld van mensen, keuzes en impact. Steeds meer organisaties kijken daarom verder dan alleen smaak en kwaliteit. Ze willen weten waar hun producten vandaan komen, hoe ze worden geproduceerd en welke bijdrage ze leveren aan mens en milieu.
Voor facilitair managers betekent dit dat de koffievoorziening steeds vaker onderdeel wordt van bredere duurzaamheidsambities. Het is niet alleen een dagelijkse voorziening voor medewerkers, maar ook een kans om zichtbaar invulling te geven aan maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Van eerlijke handel naar een leefbaar inkomen
44% van de kleinschalige koffieboeren wereldwijd leeft onder de armoedegrens. Dat maakt de vraag naar een eerlijke koffieprijs belangrijker dan ooit. Voor veel koffieboeren dekt de huidige prijs voor koffie nauwelijks de productiekosten. Zelfs met een duurzame certificering of een minimumprijs blijft het inkomen in veel koffieproducerende landen te laag om fatsoenlijk van te leven, laat staan om te investeren in de toekomst van het bedrijf.
Een eerlijke prijs vormt een belangrijke basis, maar de volgende stap is een inkomen waarmee boeren niet alleen kunnen rondkomen voor de basisbehoeften, maar ook kunnen bouwen aan een duurzame toekomst. Wanneer boeren onvoldoende verdienen, ontstaat er bovendien meer druk op de gehele keten, want armoede vormt een voedingsbodem voor problemen zoals kinderarbeid en ontbossing.
Als koffie-importeurs hebben we directe invloed op wat een boer voor zijn koffie ontvangt. Door bewust te kiezen voor een prijs die bijdraagt aan een leefbaar inkomen, dragen we bij aan stabielere boerengemeenschappen en een duurzamere koffieketen.
Wat verstaan we onder een leefbaar inkomen?
Een leefbaar inkomen is het inkomen dat een boer nodig heeft om een waardig bestaan op te bouwen. Het gaat dus niet alleen om het dekken van de productiekosten, maar om voldoende inkomen voor de dagelijkse basisbehoeften én de toekomst.
Met een leefbaar inkomen kan een boer onder andere:
- voldoende en voedzaam eten kopen;
- beschikken over schoon drinkwater en een veilige woning;
- noodzakelijke medische zorg betalen;
- kinderen naar school laten gaan;
- sparen voor onverwachte uitgaven;
- investeren in een volgende oogst of in de toekomst van het eigen bedrijf.
Om dit te borgen voor de boer, wordt nu een Leefbaar Inkomen Reference Price (LIRP) vastgesteld. De LIRP is een belangrijke stap, omdat deze concreet maakt welke prijs nodig is om bij te dragen aan een leefbaar inkomen voor koffieboeren. Maar alleen de belofte om deze prijs te betalen vertelt nog niet het hele verhaal. Daarom lanceerde Fairtrade Nederland het Fairtrade Living Income Leader programma. Dit programma richt zich op producten waarbij boeren een prijs ontvangen die veel verder gaat dan de Fairtrade-minimumprijs.
Wat maakt een Living Income Leader-product anders?
Een Living Income Leader-product van Fairtrade Nederland onderscheidt zich door een aanpak die verder gaat dan alleen een prijsafspraak. Daarbij spelen onder meer de volgende elementen een rol:
- De koffie is officieel Fairtrade-gecertificeerd en daarmee onderworpen aan onafhankelijke verificatie.
- Het gaat om een directe en volledig traceerbare keten.
- De Leefbaar Inkomen Referentie Prijs en een additionele premie worden betaald aan de coöperatie die de koffie levert. De hoogte van deze prijs wordt vastgesteld door Fairtrade International voor het betreffende land van herkomst.
- Er is duidelijk met welke coöperatie wordt samengewerkt voor minimaal drie jaar.
- Er wordt jaarlijks bewijs geleverd dat er voldaan is aan de criteria middels een accountsverklaring of FLOCERT audit
Een organisatie maakt dus pas deel uit van het Fairtrade Living Income Leader-programma wanneer zij een Living Income Leader-product verkoopt én via een onafhankelijke accountantscontrole kan aantonen dat de bijbehorende Living Income Reference Price daadwerkelijk wordt betaald. In combinatie met een Fairtrade-certificering van de organisatie mag deze partij zich vervolgens een Living Income Leader noemen.
Waarom dit relevant is voor jouw koffievoorziening
Duurzaamheid wordt steeds belangrijker binnen organisaties. Medewerkers verwachten van hun werkgever dat deze bewuste keuzes maakt en daadwerkelijk bijdraagt aan een positieve maatschappelijke impact.
De koffievoorziening biedt daarin een unieke kans. Koffie is één van de meest gebruikte voorzieningen binnen een organisatie. Door te kiezen voor koffie waarbij boeren een leefbaar inkomen ontvangen, draagt een organisatie met een dagelijkse consumptie direct bij aan een eerlijkere en duurzamere koffieketen. Tegelijkertijd laat deze keuze medewerkers zien dat de duurzame ambities van hun werkgever ook in de dagelijkse praktijk worden toegepast.
Maak het verschil met deze koffies
Op dit moment zijn er vijf koffiemerken op de Nederlandse markt met in totaal zes producten die officieel zijn benoemd tot Fairtrade Living Income Leader Product. Vijf daarvan zijn verkrijgbaar in het assortiment van MAAS. In dit stuk zetten we twee bestsellers in de spotlight: De Idealist en Puro Vida. Beide koffies dragen het Fairtrade Living Income Leader-keurmerk en laten zien hoe een kop koffie kan bijdragen aan een eerlijke en duurzame koffieketen.
De Idealist: een volmaakt eerlijke koffie
Met iedere kop van De Idealist geniet je niet alleen van hoogwaardige koffie, maar draag je ook bij aan een eerlijke en sociale koffieketen.
De koffiebonen worden via Pure Africa rechtstreeks ingekocht bij boerencoöperaties in Rwanda, Uganda en Burundi. Dankzij deze korte en transparante keten ontvangen de boeren een prijs die ruim boven de wereldmarktprijs ligt. Wat deze koffie écht uniek maakt, is dat de herkomst volledig traceerbaar is tot de boer die deze heeft verbouwd. Daarnaast wordt geïnvesteerd in hun toekomst door middel van microkredieten, waarmee boeren hun bedrijf kunnen ontwikkelen en verduurzamen.
Maar de impact van De Idealist gaat verder dan de koffieboerderij. De bonen worden gebrand door gedetineerden bij Koffiebranderij Koffielust in Veenhuizen. Hier doen zij werkervaring op, ontwikkelen zij nieuwe vaardigheden en werken zij aan betere kansen voor hun re-integratie na detentie.
Nieuw als Leader Product: Puro Vida Fairtrade Coffee
Puro Vida is een bijzondere Arabica-koffie uit Honduras en Peru. De bonen worden zorgvuldig met de hand geoogst door kleinschalige boeren die werken met aandacht voor mens en natuur.
Dankzij het Fairtrade Living Income Leader programma ontvangen deze boeren een prijs die hen helpt om een leefbaar inkomen te krijgen. Hierdoor ontstaat ruimte om te investeren in hun gezin, hun gemeenschap en duurzame landbouwpraktijken.
Ook op het gebied van klimaat maakt Puro Vida een bewuste keuze. De volledige CO₂-voetafdruk van deze koffie is inzichtelijk en wordt gecompenseerd via Acorn, een initiatief van Rabobank. Met dit initiatief draagt de koffie bij aan een toekomstbestendige koffieketen.
Een bewuste keuze die elke dag zichtbaar is
Met Fairtrade Living Income Leader Producten kiezen organisaties voor een koffie die verder gaat. Een keuze die ervoor zorgt dat je met iets alledaags als het drinken van een kop koffie echt het verschil maakt voor de koffieboer.
